Şehirlerde Dijital Dönüşüm: 50 Akıllı Uygulama Hayata Geçirilecek

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı’nın Resmi Gazete’de yayımlandığını açıkladı. Şehir hizmetlerinde teknolojinin kullanımını yaygınlaştırmayı amaçlayan plan; 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımından oluşuyor.

Beş yıllık planın vatandaşların günlük yaşamını kolaylaştıracak hizmetlere odaklandığını belirten Bakan Kurum, belediyecilik, trafik sistemleri ve atık yönetimi başta olmak üzere farklı alanlarda 50 akıllı şehir uygulamasının devreye alınacağını bildirdi.

81 İle Akıllı Şehir Yol Haritası

Plan doğrultusunda 2026 yılı sonuna kadar 81 ilin akıllı şehir stratejilerinin ve yol haritalarının hazırlanması hedefleniyor. Belediyelerde kurulması öngörülen özel birimlerle dijital dönüşüm çalışmalarının kurumsal bir yapıya kavuşturulması amaçlanıyor.

2027’de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin de sürece katılması, 268 belediyede ise Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planlarının hazırlanması planlanıyor. En az 50 akıllı şehir uygulamasının 2028 yılına kadar sahada kullanılmaya başlanması öngörülüyor.

Trafik ve Belediye Hizmetleri Tek Merkezden İzlenecek

2029 yılında tüm illerde Dijital Şehir Yönetim Merkezlerinin kurulması hedefleniyor. Bu merkezler aracılığıyla trafik, çevre temizliği ve benzeri hizmetlerin tek noktadan izlenebilmesi sağlanacak.

İller arasındaki koordinasyonun ise Bakanlık bünyesinde oluşturulacak Ulusal Akıllı Şehir Merkezi üzerinden yürütülmesi planlanıyor.

Akıllı atık yönetimi uygulamalarıyla toplama güzergâhlarının doluluk verilerine göre düzenlenmesi, sokak aydınlatmalarında enerji verimliliğinin artırılması ve anlık trafik verileriyle ulaşımda yaşanan zaman kaybının azaltılması amaçlanıyor.

Vatandaşların mahallelerindeki sorunları mobil uygulamalar üzerinden ilgili birimlere iletebilmesi de planın hizmet başlıkları arasında bulunuyor. Yaşlı, engelli ve dezavantajlı grupların şehir hizmetlerine adil erişimi de gözetilecek.

TOKİ Konutlarında Akıllı Bölge Uygulaması

TOKİ’nin yeni yaşam alanlarında uygulanması öngörülen “Akıllı Bölge” modeliyle yeşil enerji kullanımının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Su ve enerji kayıplarının sensörler aracılığıyla anlık olarak tespit edilmesi de planlanıyor.

Kentsel dönüşüm, iklim krizi ve afet yönetimi çalışmalarında dijital sistemlerin etkinliğinin artırılması amaçlanırken, şehirlerin interaktif dijital ikizlerinin oluşturulması öngörülüyor. Bu uygulamalarla yatırım planlamasının güçlendirilmesi ve mükerrer yatırımların önlenmesi hedefleniyor.

Yüzde 80 Yerlilik ve 500 Girişimciye Destek

Planın teknoloji ve üretim ayağında ise 2030 yılına kadar akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartının aranması hedefi bulunuyor. Uluslararası pazarda rekabet edebilecek 500 girişimci şirketin desteklenmesi de öngörülüyor.

Kurulacak teknoloji kümelenmeleriyle yerli çözümlerin ihracat kapasitesinin geliştirilmesi, Türk Devletleri Teşkilatı üyeleri ve dost ülkelere ulaştırılması amaçlanıyor. Akıllı Şehir Kanunu’nun da 2030 yılına kadar yürürlüğe girmesi planlanıyor.