Sadıkoğlu’ndan Deprem Sonrası Malatya Ekonomisi İçin Kesintisiz Mücadele

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu, 6 Şubat depremlerinin ardından kentte ticaretin, üretimin ve istihdamın yeniden güç kazanması için yürütülen çalışmaları değerlendirdi.

 6 Şubat 2023 depremlerinde ağır hasar alan Malatya’da yalnızca konutlar değil, kentin ticari ve sınai altyapısı da büyük ölçüde zarar gördü. Binlerce işyerinin kullanılamaz hale gelmesi; üretim, ticaret, istihdam ve sermaye yapısında ciddi kayıplara neden oldu.

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (MTSO), depremin hemen ardından üyelerinin durumunu belirlemek amacıyla kapsamlı bir çalışma başlattı. O dönem yaklaşık 10 bin üyesi bulunan Oda tarafından gerçekleştirilen telefon görüşmeleriyle işletmelerdeki hasar durumu, üretim kapasitesi, finansman ihtiyacı ve çözüm bekleyen sorunlar kayıt altına alındı.

MTSO Yönetim Kurulu Başkanı Oğuzhan Ata Sadıkoğlu da elde edilen veriler doğrultusunda hazırlanan talepleri Cumhurbaşkanlığı, ilgili bakanlıklar, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile uluslararası kuruluşlara iletti.

Geçici Ticaret Alanları İçin İlk Aylarda Çağrı

Depremin ardından işyerlerini kaybeden esnafın yeniden ticari faaliyete başlaması için konteyner çarşıların kurulmasını isteyen Sadıkoğlu, Mart 2023’te yaptığı çağrıda geçici ticaret alanlarının hızla oluşturulması gerektiğini vurguladı.

Konteyner çarşıların kurulmasının ardından ise konum seçimi, 21 metrekarelik alanların yetersizliği ve bazı bölgelerde ticari hareketliliğin oluşmaması gibi sorunlar MTSO tarafından ilgili kurumlara taşındı.

Finansman Ve Hibe Desteği Talep Edildi

İşyerini, stoklarını ve işletme sermayesini kaybeden firmalar için geri ödemesiz hibe, faizsiz veya düşük faizli kredi sağlanmasını talep eden Sadıkoğlu, mevcut kredi borçlarının da ötelenmesi yönünde girişimlerde bulundu.

KOSGEB Deprem Kredisi’nin kapsamının genişletilmesi gerektiğini belirten Sadıkoğlu, finansmana erişimin işletmelerin devamlılığı açısından kritik önem taşıdığını ifade ederek, “Bugün destek olunmayacaksa ne zaman olunacak?” sözleriyle çağrısını yineledi.

Mücbir Sebep İçin Üç Yılı Aşan Takip

Sadıkoğlu’nun en uzun süre gündemde tuttuğu başlıklardan biri de mücbir sebep uygulaması oldu. Uygulamanın sona ermesinin depremden etkilenen işletmeler üzerinde yeni bir yük oluşturacağını belirten Sadıkoğlu, işyerleri teslim edilmeden ve ticaret normal seyrine dönmeden mücbir sebep halinin kaldırılmaması gerektiğini savundu.

Mücbir sebep uygulaması farklı tarihlerde uzatılırken MTSO, sürenin yanı sıra kapsamın da genişletilmesi yönündeki taleplerini sürdürdü.

250 STK Ortak Çağrıda Bulundu

Mücbir sebep uygulamasının devam etmesi amacıyla 22 Ağustos 2024’te Sadıkoğlu’nun öncülüğünde yaklaşık 250 sivil toplum kuruluşunun katılımıyla ortak açıklama yapıldı. Böylece iş dünyasının talebi, şehir genelini kapsayan ortak bir çağrıya dönüştürüldü.

Depremden Etkilenen İşletmelere 20 Milyon TL Hibe

MTSO ile Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğinde yürütülen program kapsamında depremden etkilenen işletmelere toplam 20 milyon TL geri ödemesiz hibe desteği sağlandı.

Başvuru sürecinin daha etkin yürütülmesi ve işletmelerin doğru yönlendirilmesi amacıyla MTSO bünyesinde UNDP Destek Masası oluşturuldu.

Dört İl İçin Özel Teşvik Bölgesi Önerisi

Sadıkoğlu, depremden ağır şekilde etkilenen Malatya, Hatay, Kahramanmaraş ve Adıyaman’ın en az beş yıl süreyle “Özel Teşvik Bölgesi” ilan edilmesini talep etti.

Vergi ve SGK desteklerinin yanı sıra yatırım, kredi, üretim ve kentsel dönüşüm alanlarında özel düzenlemeler içeren öneri ekonomi yönetimine sunuldu.

İşgücü Kaybına Karşı Yeni SGK Modeli

Depremin ardından Malatya’dan yaşanan göç nedeniyle işletmelerin nitelikli personel bulmakta zorlandığına dikkat çeken Sadıkoğlu, SGK işçi ve işveren paylarının belirli bir süre çalışanlara aktarılmasını önerdi.

Sadıkoğlu, söz konusu modelin kentten ayrılan çalışanların geri dönmesine ve işletmelerin istihdam kapasitesinin korunmasına katkı sağlayacağını kaydetti.

“Yerelden Tedarik Krediden Daha Değerli”

AFAD, Türk Kızılay, TOKİ ve deprem bölgesinde yatırım yapan diğer kamu kurumlarına yerel firmaları tercih etmeleri çağrısında bulunan Sadıkoğlu, kentte gerçekleştirilen kamu harcamalarının Malatya ekonomisine doğrudan katkı sağlaması gerektiğini vurguladı.

Sadıkoğlu, “Yerelden tedarik, işletmelerimiz için krediden daha değerli. Şehrimize yapılan harcama yine şehrimizin ekonomisine dönmeli” ifadelerini kullandı.

Yerinde Dönüşüm Desteğinin Artırılması İstendi

Yerinde Dönüşüm Projesi kapsamında açıklanan desteklerin reel inşaat maliyetlerini karşılamadığını belirten Sadıkoğlu, destek tutarlarının güncellenmesini istedi.

MTSO tarafından hazırlanan öneride, yerinde dönüşüm maliyetinin yüzde 60’ının devlet tarafından karşılanacağı yeni bir finansman modelinin uygulanması talep edildi.

KDV’nin Yüzde 1’e İndirilmesi İçin Başvuru

MTSO, yerinde dönüşüm kapsamında yürütülen projelerde yüzde 20 olarak uygulanan Katma Değer Vergisi’nin yüzde 1’e indirilmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığına resmi başvuruda bulundu.

Sadıkoğlu, İstanbul’daki dönüşüm projelerine sağlanan KDV kolaylığının deprem bölgesinde de uygulanması gerektiğini dile getirdi. MTSO’nun verdiği bilgiye göre talep, 2026 yılında Bakanlığın mevzuat çalışmaları kapsamında değerlendirmeye alındı.

60 Tır Yardım Malzemesi Malatya’ya Ulaştırıldı

Depremin ilk günlerinde Türkiye genelindeki oda ve borsa başkanlarıyla görüşerek yardım seferberliği başlatan Sadıkoğlu’nun girişimleriyle yaklaşık 60 tır temel ihtiyaç malzemesi Malatya’ya ulaştırıldı.

Kente gönderilen yardım malzemeleri, MTSO’nun koordinasyonunda depremden etkilenen vatandaşlara ve ihtiyaç sahibi ailelere dağıtıldı.

Asbest Ve Yoğun Toz Riski Gündeme Taşındı

Hasarlı yapıların yıkımı sırasında enkaz demirlerinin yerinde ayrıştırılmasına karşı çıkan Sadıkoğlu, asbest ve yoğun toz riskine dikkat çekti.

Enkaz ayrıştırma işlemlerinin döküm sahalarında yapılmasını isteyen Sadıkoğlu, yıkım alanlarında tazyikli su kullanımının artırılması ve çevre sağlığını koruyacak tedbirlerin eksiksiz uygulanması çağrısında bulundu.

Sanayi Esnafının Sorunları Sahada Takip Edildi

Yeni Sanayi Sitesi başta olmak üzere hasarlı üretim alanlarını ziyaret eden Sadıkoğlu, sanayi esnafının talep ve sorunlarını yerinde dinledi.

Hasar tespitlerinin yeniden değerlendirilmesini talep eden Sadıkoğlu, sanayi alanlarının dönüşümüne ilişkin yol haritasının esnafın görüşleri alınarak hazırlanması gerektiğini belirtti.

“Ticaret Canlanmadan Şehir Ayağa Kalkmaz”

Depremlerde Malatya genelinde 27 bin 500 işyeri ve ofisin kullanılamaz hale geldiğini belirten Sadıkoğlu, konutlarla birlikte kalıcı ticaret alanlarının da eş zamanlı tamamlanması gerektiğini her platformda gündeme taşıdı.

Sadıkoğlu, kent merkezindeki sosyal ve ekonomik hareketliliğin yeniden sağlanabilmesi için çarşıdaki işyerlerinin tamamlanarak hak sahiplerine teslim edilmesinin kritik önem taşıdığını vurguladı.

Konteyner Esnafı İçin Ek Süre Çağrısı

2023 yılında konteyner çarşıların kurulmasını talep eden Sadıkoğlu, 2026 yılında ise kalıcı işyerlerine ulaşamayan esnafa gönderilen tahliye tebligatlarına karşı ek süre çağrısında bulundu.

Kalıcı işyerini teslim alamayan esnafın konteynerlerden çıkarılmasının yeni mağduriyetler oluşturacağını ifade eden Sadıkoğlu, tahliye sürecinin kalıcı ticaret alanlarının teslim takvimine göre yürütülmesini istedi.

Kiracı Esnafa Kura Fazlası İşyerleri İçin Öncelik Talebi

Sadıkoğlu, hak sahipliği kuralarının ardından kalan işyerlerinin, deprem öncesinde kiracı olarak faaliyet gösteren ve halen konteynerlerde ticaret yapan işletmelere öncelikli olarak satılmasını talep etti. Hazırlanan öneri Cumhurbaşkanlığı ile ilgili bakanlığa iletildi.

Bodrum Kat Esnafı İçin Hak Arayışı

Kura hakkından yararlanamadığı belirtilen yaklaşık 150 bodrum kat esnafının durumunu da gündeme taşıyan Sadıkoğlu, bu işletmeler için hakkaniyetli ve sürdürülebilir bir çözüm modeli oluşturulması gerektiğini kaydetti.

“Malatya’nın Sesi Olmaya Devam Edeceğiz”

Depremin ardından geçen üç yılı aşkın sürede Malatya iş dünyasının taleplerini Ankara’ya ve uluslararası kuruluşlara taşıdıklarını belirten Sadıkoğlu, çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini ifade etti.

Sadıkoğlu, “Depremin ilk gününden bugüne üyelerimizin sesi olduk. Malatya’nın ticareti, üretimi ve istihdamı yeniden güçlü bir şekilde ayağa kalkana kadar mücadelemizi sürdüreceğiz” dedi.