Malatya’da Anlamlı Buluşma: "Yaşlılıkta Yalnızlık ve Güvenli Yaşam" Masaya Yatırıldı

Akademisyenlerin, bürokratların, yerel yöneticilerin, sivil toplum temsilcilerinin ve öğrencilerin bir araya geldiği program, acı istatistiklerin yanı sıra umut veren çözüm önerilerine de ev sahipliği yaptı.

Protokolden Çarpıcı Mesajlar: "Yaşlanma Gerçeğiyle Yüzleşmek Zorundayız"

Programın açılışında konuşan Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Orhan Gündüz, üniversite bünyesinde faaliyet gösteren Tazelenme Üniversitesi’nin önemine dikkat çekerek, yaş almanın bir son değil, aksine hayatın yeni ve üretken bir dönemi olduğunu vurguladı. Gündüz, üniversite olarak yaşlı dostu projeleri desteklemeye devam edeceklerini belirtti.

Malatya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürü Ömer Faruk Ergün ise özellikle 6 Şubat depremleri sonrasında Malatya’da sosyal yaşam merkezlerine ve yaşlılara yönelik projelere ağırlık verdiklerini ifade etti. Ergün, Türkiye genelinde olduğu gibi Malatya’da da yaşlı nüfusun hızla arttığına işaret ederek, kurum olarak yalnız yaşayan bireylere ulaşmak adına saha çalışmalarını aralıksız sürdürdüklerini dile getirdi.

Doç. Dr. Neşe Mehmetoğlu: "Yalnızlık Artık Küresel Bir Halk Sağlığı Sorunudur"

Programda "Rakamlarla Yaşlılıkta Yalnızlık" başlıklı bir sunum gerçekleştiren Doç. Dr. Neşe Mehmetoğlu, çarpıcı verileri kamuoyuyla paylaştı. Türkiye’nin hızla yaşlandığını belirten Mehmetoğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Rakamlar çok net ortada: Türkiye hızla yaşlanıyor. Bugün her 9 kişiden 1'i 65 yaş ve üzerinde. Dahası, 1,84 milyon yaşlımız bugün evlerinde tek başına, bir başına yaşıyor. Üstelik yalnız yaşayan yaşlı sayısındaki artış, toplam nüfus artışından bile daha hızlı. Bu tablonun arkasında çoğunlukla kadınlar var; eşini kaybetmiş, çocukları başka şehirlerde ya da uzaklarda olan binlerce insan. Ama maalesef bu yalnızlık sadece bir 'sayı' ibaret değil; Malatya'dan, Karabük'ten, Edirne'den gelen o acı haberler gösteriyor ki evlerinde günlerce fark edilmeden yaşamını yitiren büyüklerimiz var. Dünya Sağlık Örgütü'nün de ilan ettiği gibi, yalnızlık artık bireysel bir hüzün değil, küresel bir halk sağlığı sorunudur. İnme, kalp hastalıkları, depresyon ve erken ölüm riskini tetikleyen büyük bir tehlike. Malatya özeline baktığımızda durumun ilçelere göre değiştiğini, örneğin Arapgir’de her 100 kişiden yaklaşık 24'ünün yaşlı olduğunu görüyoruz. Yani kriz kapımızda değil, tam içimizde."

Açılış konuşmalarının ardından Turgut Özal Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğretim üyesi ve öğrencileri tarafından Türk müziğinin sevilen eserleri seslendirilerek katılımcılara müzik ziyafeti sunuldu.

Panel: "Yaşlılıkta Yalnızlık ve Güvenli Yaşam"

Dr. Öğr. Üyesi Fatma Sıla Ayan’ın moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelde, alanında uzman isimler yaşlı bireylerin sağlığı, sosyal güvenliği ve toplumsal dayanışma ağları üzerine çok önemli sunumlar gerçekleştirdiler.

Sağlık Boyutu ve Evde Bakım

Panelde söz alan Battalgazi İlçe Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Sedanur Uzunpolat Yayla, yalnızlığın insan sağlığı üzerindeki yıkıcı etkilerini tıbbi perspektifle ele aldı. Yalnızlığın kronik stres, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve kardiyovasküler hastalıklara davetiye çıkardığını belirten Yayla, aile hekimlerinin ve evde sağlık hizmetlerinin yaşlı bireyler için hayati birer can simidi olduğunu vurgulayarak, erken teşhis ve düzenli kontrollerin önemine dikkat çekti. 444 38 33 Evde Sağlık hattı ile "Sağlık hizmetlerinden yararlanabilir Rapor çıkartma, ilaç yazımı gibi birçok alanda destek alabilirsiniz" şeklinde konuştu

Sosyal Destekler ve Başvuru Yolları

Esin Topsakal, yalnız yaşayan yaşlılara uzanan devlet ve yerel yönetim ellerini anlattı. Sosyal hizmet modelleri, evde bakım destekleri, sosyal yardımlar ve bu hizmetlere erişim için başvuru yolları hakkında detaylı bilgiler aktaran Topsakal, kimsenin yalnız ve çaresiz hissedilmemesi için kurumsal mekanizmaların etkin bir şekilde çalıştığını belirtti. E Devlet üzerinden işlemlere kolayca ulaşılacağını belirten Topsakal "Sıkıntılı bir durumda mutlaka 183 Aile ve Sosyal Hizmetler hattını arayın" dedi.

Mahalle Ölçeğinde Dayanışma ve Yaşam Merkezi Müjdesi

Üniversite Mahallesi Muhtarı Esra Polat, yerelde farkındalığın ve komşuluk ilişkilerinin hayat kurtarıcı gücüne değindi. Muhtarların mahallelerindeki yaşlıları tek tek bildiğini ifade eden Polat, komşusunun kapısını çalan, gidişatından haberdar olan bir toplum yapısını yeniden canlandırmak zorunda olduklarını belirtti. Mahalledeki yaşlıların sosyal hayata kazandırılması ve yalnızlıklarının giderilmesi için büyük bir projeye ihtiyaç duyulduğunu ifade eden Polat, şu müjdeyi verdi:

"Mahallemizde büyüklerimizin vakit geçirebileceği bir yaşam merkezi kurmak için iki hayırsever iş insanımız her türlü desteği vermeye ve taşın altına elini koymaya hazır. Buradan yerel yöneticilerimize sesleniyoruz; belediyemiz tarafından uygun bir yer tahsisi yapıldığı takdirde, bu yaşam merkezi için derhal adım atacak ve mahallemizdeki yaşlılarımıza hak ettikleri güvenli, sıcak ve sosyal yuvayı kazandıracağız."

Güvenlik ve İhbar Mekanizmaları

Malatya ve Güneydoğu Anadolu Bölge Emniyet Teşkilatı Vazife Malulü ve Şehit Aileleri Vakfı (EMŞAV) İl Başkanı Zeynal Selağzı, yaşlıların en çok maruz kaldığı güvenlik risklerine dikkat çekti. Özellikle dolandırıcılık ve hırsızlık vakalarına karşı yaşlı bireylerin hedef alındığını belirten Selağzı, şunları kaydetti:

"Yaşlılarımız iyi niyetlerinin ve yaş aldıkça oluşan hassasiyetlerinin kurbanı olabiliyorlar. Telefonla arayıp kendisini savcı, polis veya kamu görevlisi olarak tanıtan dolandırıcılara karşı evlatları ve yakınları çok dikkatli olmalıdır. Öte yandan, komşusundan veya yakınından haber alamayan vatandaşlarımız bu durumu asla ihmal etmemelidir. Böyle bir şüphe durumunda vakit kaybetmeden 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı, emniyet birimleri ve ilgili kurumlarla koordineli bir şekilde kapının açılması ve kontrol sağlanması için ihbarda bulunulmalıdır. Güvenli bir şehir, ancak toplumsal duyarlılık ve erken ihbar zinciriyle mümkündür."

Basın Gözüyle Çarpıcı Gerçek "Tıklanma Değil, Hayat Kurtaran Habercilik Gerekiyor"

Programda gazeteci kimliğiyle kürsüye gelen Berkman Dulcan, meselenin sadece soğuk istatistiklerden ibaret olmadığını, 6 Şubat depremleri sonrasında toplumsal dokumuzda oluşan derin yaralarla yüzleşmemiz gerektiğini belirtti. Dulcan, yaptığı çok çarpıcı ve sorgulayıcı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

"Özellikle 6 Şubat tarihi sonrasında yaşadığımız büyük depremlerle birlikte, maalesef evlerinde ya da konteynerlerde tek başına kalmaya alışmış, kabuğuna çekilmiş bir toplum haline geldik. Günlerce konteynerlerde, daracık alanlarda yaşam mücadelesi verdik, veriyoruz. Artık komşuluk ilişkilerimiz ne hale geldi? Komşularımızı bayramdan bayrama ziyaret eder olduk. Alt katımızda, üst katımızda, karşımızdaki dairede veya konteynerde kimin oturduğunu, ne yaşadığını bilmiyoruz. Sosyal izolasyon duvarlarını kendi ellerimizle örüyoruz.

Bugün medya olarak şapkamızı önümüze koymak zorundayız. Sadece haber yapmak için ya da tıklanma odaklı, 'tık' uğruna içerik üretmek bizlere hiçbir şey kazandırmıyor. Sosyal medyada altına hüzünlü ve ağlatıcı müzikler koyarak 'yalnız evinde ölü bulundu' şeklinde trajedileri paylaşıp tık avcılığı yapmak gazetecilik değildir, vicdansızlıktır! Bizler bu trajedileri parlatmak yerine, bu acıların önüne geçecek adımları atmak zorundayız.

İşte bu yüzden haber yaparken sorumluluk taşımalıyız. Hazırladığımız her haberde, her raporda mutlaka vatandaşımızın ulaşabileceği hayat kurtarıcı hatlara yer vermeliyiz. Yaşlılarımızın yalnızlığını bitirmek, onlara uzanan bir el olmak için:

• Sağlık taramaları ve evde bakım için 444 (Evde) Sağlık hattını,
• Sosyal destek ve danışmanlık hizmetleri için 183 Aile ve Sosyal Hizmetler hattını,
• Acil durumlar ve şüpheli durumlarda ise derhal 112 Acil Çağrı Merkezi'ni haberlerimizde ve yazılarımızda mutlaka büyük harflerle paylaşmalıyız.

Artık duyarsız kalma lüksümüz yok. Ya birlikte omuz omuza verip bu toplumsal yalnızlığı bitireceğiz ya da her geçen gün biraz daha yabancılaşarak yok olacağız."

Geniş katılımlı ve yoğun ilgi gören program, yaşlılık olgusuna sadece yardıma muhtaç bir kesim olarak değil; tecrübelerinden faydalanılması, hak ettiği huzurlu, güvenli ve aktif yaşamın sunulması gereken bireyler olarak bakılması gerektiği kararlılığıyla sona erdi.