Malatya Kayısısında Coğrafi İşaret Alarmı: "Kağıt Üzerinde Var, Sahada Korunmuyor!"

"Tek Kelimeyle Cevabım: Hayır"

Gazeteci Berkman Dulcan’ın "Coğrafi işaretli ürünümüzü gerçekten koruyabiliyor muyuz?" sorusuna "Tek ve net cevabım hayır" diyerek başlayan Feyzi Çiçek, tescilin sadece bir belge olarak kalmaması gerektiğini vurguladı. Çiçek, Avrupa Birliği ve dünya genelinde izlenebilirliğin (Global GAP, Europe GAP) önemine değinerek, Malatya kayısısının telif hakkı gibi korunması gerektiğinin altını çizdi.

Piyasada "Malatya Kayısısı" Hilesi

Programda, coğrafi işaretin sahada nasıl çiğnendiği çarpıcı örneklerle dile getirildi:

• Erken Hasat Yalanı: Malatya’da henüz kayısı hasadı başlamadan, büyükşehir pazarlarında başka bölgelerden gelen ürünlerin "Malatya Kayısısı" logosu ve adıyla satıldığı belirtildi.

• Fatura Oyunu ve İthalat İddiaları: Kamuoyunda tartışılan "yurt dışından gelen kayısıların pirinç faturasıyla sokulması" ve Malatya ürünü gibi pazarlanması iddiaları gündeme taşındı. Çiçek, bu durumun ticari bir hile olduğunu ve yetkili mercilerin (Ticaret Bakanlığı, Gümrükler) bu konuda sessiz kalmasının vahim bir durum olduğunu ifade etti.

Sorumluluk Sadece Üreticide Değil

Coğrafi işaretin korunmasının bir "toplumsal sorumluluk" olduğunu belirten Çiçek, ihracatçısından tüccarına, STK’lardan bürokratlara kadar herkesin taşın altına elini koyması gerektiğini söyledi. Özellikle sadece afet dönemlerinde ortaya çıkan kurumların, markanın korunması ve denetlenmesi noktasında ortada görünmemesi eleştirildi.

Teknik Ayrıntı: Coğrafi İşaret Hangi Çeşidi Kapsıyor?

Halk arasındaki bir yanlışı da düzelten Feyzi Çiçek, dünyada 300’ün üzerinde kayısı çeşidi olduğunu ancak Malatya’nın coğrafi işaret tescilinin özellikle "Hacıhaliloğlu" çeşidi (kurutmalık ve sofralık) üzerinden alındığını hatırlattı. Markanın bu spesifik kalite ve aroma üzerinden korunması gerektiği vurgulandı.

"Siyasi ve Kurumsal Bir Çıkarma Şart"

Programın sonunda, markanın korunması için Malatya’daki altı milletvekilinin, belediye başkanlarının ve oda başkanlarının bir araya gelerek ilgili bakanlıklar düzeyinde "pozitif ayrımcılık" ve "etkin denetim" talebiyle bir çıkarma yapması gerektiği çağrısında bulunuldu. Sadece Malatya içinde değil, Türkiye’nin 81 ilinde "Malatya Kayısısı" adı altında yapılan hileli satışlara müdahale edilmesi gerektiği belirtildi.

Son Çağrı: Malatya kayısısının tanıtımı ve reklamı konusundaki eksikliğe dikkat çeken uzmanlar, "Başkaları bizim markamıza sahip çıkmadan, biz kendi öz varlığımızı korumalıyız" mesajını verdi.